Она сути — она ва фарзанд ўртасидаги меҳр-муҳаббатни мустаҳкамлайдиган, табиат томонидан аёлга берилган буюк неъматдир. Дунёга келган ҳар бир гўдак учун она сути нафақат озуқа, балки унинг соғлом ўсиши, ривожланиши ва она бағрида ўзини хотиржам ҳис қилиши учун зарур бўлган беқиёс манбадир. Она сутининг қадрини сўз билан тўлиқ ифодалаш қийин. Унинг таркибида чақалоқ организмига зарур бўлган кўплаб озуқа моддалари мавжуд бўлиб, гўдакнинг ёши ва эҳтиёжларига қараб ўзгариб боради. Шу жиҳатдан ҳам она сути табиатнинг ўзи яратган энг мукаммал озуқалардан бири ҳисобланади.
Фарзанд дунёга келган илк кунлардан бошлаб она сути унинг ҳаётида алоҳида ўрин тутади. Айниқса, туғруқдан кейинги дастлабки кунларда келадиган оғиз сути — қимматли озуқа бўлиб, чақалоқ организмини янги ҳаётга мослашишида муҳим аҳамият касб этади. Она сутининг яна бир муҳим хусусияти шундаки, у чақалоқнинг эҳтиёжларига мос равишда ўзгариб боради. Гўдак улғайган сари сут таркиби ҳам унинг ўсиши ва ривожланишига мослашади. Бу эса она сутининг нақадар ноёб неъмат эканини кўрсатади.
Она сути билан озиқланган гўдак онасининг меҳрини, илиқлигини ва меҳрибонлигини ҳам ҳис қилади. Эмизиш жараёнида она ва фарзанд ўртасидаги руҳий яқинлик янада кучаяди. Она бағридаги меҳр ва хотиржамлик боланинг эмоционал ривожланиши учун ҳам муҳимдир.
Бола саломатлиги — ҳар бир ота-онанинг энг катта орзусидир. Соғлом фарзанд эса соғлом оила ва соғлом жамиятнинг асосидир. Шунинг учун чақалоқни тўғри овқатлантириш масаласига алоҳида эътибор қаратиш лозим.
Она сути чақалоқ организмини зарур озуқа билан таъминлашга ёрдам беради. Унинг таркибида боланинг ўсиши учун керакли оқсиллар, ёғлар, углеводлар, витаминлар ва минерал моддалар мавжуд. Шу билан бирга, она сутида боланинг ҳимоя тизимига кўмаклашувчи моддалар ҳам бўлади. Шу сабабли оналарга чақалоқни эмизишнинг аҳамиятини яхши тушуниш, эмизиш жараёнига масъулият билан ёндашиш ва зарур ҳолларда тиббиёт мутахассисларидан маслаҳат олиш муҳимдир.
Она бўлиш — буюк бахт ва улкан масъулият. Она фарзандининг ҳар бир нафасини, ҳар бир қадамини юраги билан ҳис қилади. Чақалоқни бағрига босиб эмизиш эса она меҳрининг энг самимий кўринишларидан биридир.
Эмизиш пайтида она боласи билан кўз орқали мулоқот қилади, уни силайди, эркалатади, меҳрли сўзлар айтади. Бу оддий жараён бўлиб кўринса-да, унинг ортида катта меҳр ва масъулият мужассам. Халқимизда азалдан оналик меҳри, фарзанд тарбияси ва оила муқаддаслиги юксак қадрланган. «Она рози — Худо рози» деган ҳикматли сўзлар ҳам она мақомининг нақадар улуғ эканини англатади. Фарзанд саломатлиги ҳақида қайғурар эканмиз, онанинг ўз саломатлигини ҳам унутмаслигимиз керак. Эмизикли она тўғри овқатланиши, етарлича дам олиши ва ўз организмига эътибор бериши зарур.
Она кундалик таомномасида турли хил фойдали маҳсулотлар бўлишига, етарли суюқлик қабул қилишига ва имкони борича хотиржам муҳитда бўлишига эътибор қаратиши керак. Чунки онанинг умумий ҳолати унинг эмизиш жараёнига ҳам таъсир қилиши мумкин. Яқинлари эса эмизикли онага ёрдам ва далда беришлари лозим. Айниқса, янги она учун дастлабки ойлар жисмоний ва руҳий жиҳатдан масъулиятли даврдир. Оила аъзоларининг меҳри ва кўмаги онага катта куч беради. Бугун соғлом фарзанд тарбиялаш — эртанги кунга қўйилган энг катта сармоядир. Чунки ҳар бир бола — миллатнинг келажаги, юртнинг эртанги куни. [Она сути билан озиқлантиришни қўллаб-қувватлаш, ёш оналарга зарур тушунтиришлар бериш, оилада эмизиш маданиятини шакллантириш муҳим вазифалардан биридир. Она сути — пулга сотиб олинадиган оддий маҳсулот эмас. У она танасида табиий равишда яратиладиган, фарзанд эҳтиёжига мослашадиган ва она меҳри билан уйғунлашадиган буюк неъматдир. Шунинг учун ҳар бир она фарзандини эмизиш имкониятига эга бўлса, бу неъматнинг қадрига етиши, соғлом турмуш тарзига амал қилиши ва фарзандининг саломатлиги учун масъулият билан ҳаракат қилиши керак. Она сути — гўдак учун энг қадрли неъматлардан бири. У боланинг ўсиши ва ривожланишига кўмаклашади, она ва фарзанд ўртасидаги меҳр-оқибатни мустаҳкамлайди.
Она сутида нафақат озуқа, балки она меҳри, эътибори ва ғамхўрлигининг ҳам маънавий ифодаси мужассам. Шу боис халқимизда оналик меҳри доимо улуғланган. Ҳар бир онага соғлик, хотиржамлик ва фарзандларининг бахтини кўриш насиб этсин. Ҳар бир хонадонда соғлом, бахтли ва одобли фарзандлар камол топсин. Зеро, соғлом она — соғлом фарзанднинг, соғлом фарзанд эса соғлом жамиятнинг пойдеворидир.
М.Бобожонова
Хива шаҳар бош имом-хатибининг хотин-қизлар масалалари бўйича ўринбосари