Сабр зиёдир

Инсонни комилликка етаклайдиган энг гўзал фазилат сабрдир . “Сабр сўзи” чидам, тоқатли бўлиш, тийилиш, бардош маъноларини англатади. Истилоҳда эса қийинчилик ва мусибатларга  бардош бериш, қайғу ва тушкунликка тушмаслик, шошма-шошарлик қилмаслик “сабр” дейилади. Қуръони каримнинг юзга яқин ояти каримасида мўмин — мусулмонлар сабрга,  чидамга чақирилади ва Аллоҳ таоло сабр қилувчиларни севиши ва улар билан доимо биргалигининг хабари берилади:  “Эй имон келтирганлар ! Сабр ва номоз билан (Мендан ) ёрдам сўранг! Аллоҳ албатта сабр қилувчилар билан биргадир” ( Бақара сураси, 153 — оят).

“Эй имон келтирганлар ! Сабр қилинг, бағрикенг бўлинг ва (Аллоҳ йўлига) тахт бўлиб туринг ва Аллоҳдан қўрқинг, зора (охиратда) ножот топсангиз!” (Оли Имрон сураси, 200-оят).

Аллоҳ таолонинг барча пайғамбарлари сабр — қаноатда инсониятга ибрат бўлишган. Энг суюкли фарзандидан айрилган Яқуб (алайҳиссалом),  туҳмат ва фитна туфайли узоқ вақт зиндонбанд бўлган Юсуф (алайхиссалом),  машаққат, дард — офатларга йўлиққан  Айюб (алайҳиссалом), хўрлаш- қийноқларга бардошли Мусо (алайҳиссалом)нинг улкан сабрлари  тарих саҳифаларига  битилган.   Аллоҳ таоло барча элчиларига ваҳийни етказиш ва инсонларни имонга чақиришда  бошларига тушаётган машаққат ва озорларга сабр кўрсатишни буюрган.

Сабр —  нафснинг юксак ҳулқларидан бири. Пайғамбаримиз Муҳаммад соллолоху алайҳи вассалам сабрни  уч турга бўлганлар: ибодатдаги, гуноҳдан сақланишдаги ва мусибат — машаққатлардаги сабр. Ҳадиси шарифда: “Сабр имоннинг ярмидир” (Имом  Бухорий ривояти) дейилган. Солиҳ бандалар  Аллоҳ  таоло розилигини истаб сабр қиладилар, чунки сабрга катта ажр — мукофотлар ваъда қилинган:

“Илло, сабрли бўлган ва эзгу ишларни қилганларга, айнан ўшаларга мағфират ва катта мукофот бордир” (Ҳуд сураси, 11 — оят).

“Яна сабрлари сабабли уларни жаннат ва (эгниларига) ипак (либослар) билан мукофотлар”  (Инсон сураси, 12 -оят).  Айниқса  мусибат етганида мусулмон киши сабрли бўлиши  ва Хақ  таолонинг ўзи ўргатган истиржоъ (“Инна лиллоҳи ва инна илайҳи рожиъун” – “Албатта, ҳаммамиз  Аллоҳникимиз ва албатта, ҳаммамиз  Унга  қайтгувчимиз”) дуосини айтиши, ҳамма  нарса  Аллоҳ    таолоники  ва бари Унга қайтади, деган эътиқодни  маҳкам тутиши  керак. Уламолар: “Мусибатга илк тўқнашгандаги  сабр муҳим, чунки вақт ўтгач  киши хоҳласа  ҳам, хоҳламаса ҳам  сабр  қилади. Ақлли киши мусибатнинг бошида чидаган кишидир”, дейишган.

Сабр ҳар бир эркак —  аёлга зарур бўлган сифатдир. Бу чиройли хислатсиз инсон  мўмин  —  мусулмонлик  таклифларини, буйруқларини  етарлича адо  этолмайди.

Ҳадиси  шарифда: “Ҳеч кимга сабрдан кўра  яхшироқ ва кенгроқ ҳадя  берилмаган” (Имом Муслим,  Имом  Термизий ривояти), дейилади.

Уломалар айтишларича, уч нарсани —  садақа, оғриқ ва мусибатни яшириш яхшилик хазинасидир. Бир ҳадисда: “Сабр  — зиёдир” (Имом Муслим, Имом  Термизий ва Имом Насоий ривояти), дейилган. Зеро, сабр нур каби қийинчилик зулматини  кетказади ва ҳақиқатни  намаён қилади. Имом  Мусобиҳибий: “Неъматлар бир меҳмон, уларни иззат — икром қилиш шукр билан бўлади. Балолар ҳам  бир меҳмон, уларни  иззат — икром қилиш эса сабр билан   бўлади”, деган. Сабр имоннинг бошидир. Агар инсон танаси бошидан жудо қилинса, у ҳалок  бўлгани каби, сабр бўлмаса, имон ҳам  ҳалокатга юз тутгусидир.

О.Бекчанова

Янгиариқ туман бош имом-хатибининг хотин-қизлар масалалар бў‌йича ў‌ринбосари

Leave a Reply

Ваш адрес email не будет опубликован. Обязательные поля помечены *