Инсон ҳаётида маънавий камолотга эришиш, руҳий барқарорликни сақлаш ва жамиятда муносиб ўрин эгаллашда сабр ва қаноат фазилатларининг ўрни беқиёсдир. Бу икки хислат асрлар давомида халқимиз томонидан эъзозланиб, миллий қадриятларимиз, диний таълимотларимиз ҳамда ҳаётий тажрибаларимизда олий инсоний фазилат сифатида улуғлаб келинган. Сабр — бу инсоннинг қийинчилик, мусибат ва синовлар олдида ўзини тийиб, шошмасдан, ақл ва идрок билан иш тутишидир. Сабрли инсон ҳар қандай вазиятда ҳам умидни йўқотмайди, ҳис-туйғуларга берилмасдан, оқибатни ўйлаб қарор қабул қилади. Ҳаётда муваффақиятга эришган инсонларнинг барчаси деярли сабр-тоқатли бўлганини кўрамиз. Чунки сабр — ютуқлар сари олиб борадиган мустаҳкам пойдевордир.
Қаноат эса инсоннинг бор неъматларга шукр қилиб, очкўзлик ва ҳаддан ошишдан тийилишидир. Қаноатли одам доимо хотиржам бўлади, ўзгаларникига ҳасад билан қарамайди, ҳалол меҳнат орқали топган ризқига рози бўлади. Қаноат — қалб тинчлигининг калитидир. Чунки кўп нарсага эга бўлиш эмас, балки бор нарсадан рози бўлиш инсонни бахтли қилади.
Ислом таълимотида ҳам сабр ва қаноатга катта аҳамият берилган. Қуръони Карим ва ҳадисларда сабрли ва қаноатли бандалар Аллоҳнинг севикли қуллари экани таъкидланади. Сабр қилган инсонга Аллоҳнинг ёрдами яқин бўлиши, қаноатли банда эса қалбан бой бўлиши уқтирилади. Бу эса мазкур фазилатларнинг фақат ахлоқий эмас, балки маънавий ва руҳий аҳамияти ҳам юксак эканини кўрсатади. Бугунги шиддатли замонда сабр ва қаноат айниқса муҳим аҳамият касб этмоқда. Тезкор ахборот, турли таққослашлар, ортиқча истаклар инсонни шошқалоқликка, норозиликка олиб келиши мумкин. Бундай шароитда сабрли бўлиш — тўғри йўлни танлаш, қаноатли бўлиш эса ўзлигини сақлаб қолиш демакдир. Сабр ва қаноат инсонни руҳан кучли қилади, уни турли салбий ҳолатлардан асрайди.
Ёш авлодни тарбиялашда ҳам бу фазилатларни сингдириш муҳим вазифалардан биридир. Сабрли ва қаноатли қилиб тарбияланган ёшлар ҳаётда учрайдиган қийинчиликларга тайёр бўлади, меҳнатсевар, шукронали ва масъулиятли шахс сифатида вояга етади. Бу эса келажак жамият тараққиёти учун мустаҳкам асос бўлиб хизмат қилади.
Хулоса қилиб айтганда, сабр ва қаноат — инсонни камолотга етакловчи, унинг ҳаётини мазмунли ва баракали қиладиган олий фазилатлардир. Бу хислатларни ўзимизда шакллантириш орқали нафақат шахсий бахт-саодатга, балки жамиятда ҳам тинчлик ва ҳамжиҳатликка эришишимиз мумкин. Сабр ва қаноатли инсон эса ҳар доим ҳурматга сазовор бўлади.
Р.Мадримова
Хива шаҳар бош имом -хатибининг ҳотин- қизлар масалалари бўйича ўринбосари